Kişide aşırı korku ve dehşet uyandıran, olağandışı ve beklenmedik olayların yol açtığı etkilere ruhsal travma denmektedir. Travmalar deprem, sel gibi doğal afetler, yangınlar, trafik kazaları, başkasının ölümüne şahit olma, cinsel ve fiziksel istismar şeklinde olabilmektedir.

Travma sonrası stres bozukluğu gelişmesi için doğrudan travmatik olayı yaşamaya ya da başkalarının başına gelmesine tanıklık etmeye gerek yoktur. Aile yakınının ya da bir arkadaşının başına travmatik olay geldiğini öğrenme ya da travmatik olayın olumsuz ayrıntılarıyla yineleyici bir şekilde ya da aşırı bir düzeyde karşı karşıya kalma da travma sonrası stres bozukluğu yaşamaya yol açabilmektedir.

Genel olarak travma sonrası stres bozukluğu belirtileri arasında yeniden yaşantılama, artmış uyarılmışlık,  kaçınma davranışı ve mood ve bilişte kalıcı negatif değişiklikler sayılabilir.

Genel olarak çocuklar da erişkinlere benzer şekilde tepkiler gösterirler. Fakat farklı olarak bulunduğu yaşın özelliği itibariyle yaşanan travmanın kendisinin suçu olduğunu düşünebilir. Bebeksi konuşma ve tavırlar sergileyebilirler. Ebeveynlerinden ayrılmaya karşı çok tepki gösterebilirler. Kazanılmış becerilerde kayıp ve psikosomatik belirtiler görülebilir.

Yeniden Yaşantılama Belirtileri

Kabuslar

Rahatsızlık verici düşünceler

Travmayla ilişkili tekrarlayıcı şekilde olan hatıralar

Aniden ortaya çıkan ve nedeni belli olmayan korkular

Artmış Uyarılmışlık Belirtileri

İrritabilite (Engellenmeye karşı aşırı sinirlilik, sinirin uzun sürmesi)

Uyku bozuklukları

Hipervijilans (Aşırı uyarılmışlık)

Konsantrasyon güçlüğü

Aşırı irkilme

Öfke patlamaları

 

Kaçınma Davranışları

 

Kişi olaya ilişkin hatırlatıcı yer, kişi ve nesnelerden uzak durma çabası içerisindedir.

 

 

 

Travma için risk faktörleri

 

Kız cinsiyet

Yaş

Travmaya maruziyetin şiddeti

Travmanın tekrarlayıcı ve kronik olması

Yaşanılan travmanın niteliği

Ebeveynlerin çocukların yaşadığı travma belirtilerine gösterdiği tepkiler

Ebeveynlerde oluşan ruhsal bozukluklar

Psikiyatrik eş tanı

Eş tanılar

Depresif Bozukluk

Sosyal Anksiyete Bozukluğu

Yaygın Anksiyete Bozukluğu

Özgül Fobi

Alkol Madde Bağımlılığı

Tedavi

 

Travmadan uzaklaştırma

Psikoterapi

İlaç